Pin lưu trữ điện mặt trời đang là chủ đề nóng trong ngành năng lượng từ giữa năm 2026, khi Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) gửi kiến nghị lên Cục Điện lực, Bộ Công Thương yêu cầu làm rõ hiệu quả đầu tư trước khi phê duyệt khung giá phát điện riêng cho các nhà máy mặt trời tích hợp hệ thống lưu trữ (BESS).
Theo tính toán của EVN dựa trên một dự án mẫu công suất 40MW, tương đương 47MWp, suất đầu tư điện mặt trời mặt đất dao động 11,51-11,64 triệu đồng/kWp, mặt nước cao hơn ở mức 14,04-14,05 triệu đồng/kWp. Riêng phần pin lưu trữ, chi phí thêm 6,36-8,94 triệu đồng/kW tùy công nghệ. Thông số kỹ thuật đi kèm gồm thời gian xả 2 giờ, tối thiểu 8.000 chu kỳ sạc xả, suy hao dung lượng 2% mỗi năm và hiệu suất sạc xả 85%.
Vì sao doanh nghiệp Hà Tĩnh nên quan tâm pin lưu trữ điện mặt trời
Với các doanh nghiệp trong Khu kinh tế Vũng Áng đang gặp rào cản từ cơ chế DPPA mua bán điện trực tiếp hiện hành, việc lắp thêm pin lưu trữ mở ra khả năng chủ động giờ dùng điện. Sạc lúc nắng cao điểm ban ngày rồi xả bù vào giờ cao điểm tối giúp giảm phụ thuộc vào giá điện bậc thang của EVN. Với nhà xưởng tiêu thụ điện lớn ở Vũng Áng, Kỳ Anh, đây là hướng đi tiềm năng để tối ưu chi phí vận hành, đặc biệt khi giá điện sản xuất có xu hướng tăng theo lộ trình thị trường hóa.
Nhưng con số suất đầu tư nói trên không nhỏ. Với một hệ 40MW như trong tính toán của EVN, riêng phần pin lưu trữ bằng 10% công suất mặt trời, tương đương 4MW, đã tốn thêm hàng chục tỷ đồng vốn đầu tư ban đầu. Với xưởng quy mô vừa và nhỏ ở Hà Tĩnh, tỷ lệ vốn đầu tư trên công suất thực tế có thể còn cao hơn do không có lợi thế quy mô như dự án điện lực chuyên dụng.
Để hình dung rõ hơn, một hệ điện mặt trời áp mái 10kWp tại Kỳ Anh từng được ghi nhận có chi phí lắp đặt khoảng 130 triệu đồng, giúp giảm hóa đơn điện từ 3,2 triệu xuống còn 900.000 đồng mỗi tháng, tương đương thời gian hoàn vốn khoảng 3,5-4 năm nếu dùng hết điện tự sản xuất. Nếu cộng thêm phần pin lưu trữ theo đơn giá EVN tính toán, thời gian hoàn vốn của một hệ tương tự có thể kéo dài thêm 1,5-2 năm, tùy tỷ lệ công suất lưu trữ lắp thêm.
Nên chờ hay đầu tư ngay hệ thống lưu trữ điện lúc này
Quan điểm của tôi là chưa nên vội. Chính EVN thừa nhận trong văn bản kiến nghị rằng hiệu quả đầu tư và lợi ích đối với hệ thống điện vẫn chưa rõ ràng, đồng thời đề xuất làm rõ quyền kiểm soát vận hành và trách nhiệm chủ đầu tư trước khi có khung giá chính thức. Doanh nghiệp lắp đặt trước khi chính sách hoàn thiện sẽ đối mặt rủi ro giá bán điện dư không được tính đúng theo cơ chế mới một khi ban hành.
Với các nhà máy đã lắp điện mặt trời áp mái mà chưa có pin lưu trữ, bước đi hợp lý hơn lúc này là tối ưu tỷ lệ tự dùng theo khung giờ sản xuất thực tế, thay vì vội lắp thêm BESS khi khung giá chưa rõ ràng. Riêng nhóm doanh nghiệp có kế hoạch xây nhà máy mới hoàn toàn có thể tính toán thiết kế sẵn không gian lắp pin lưu trữ sau này, tránh phải cải tạo tốn kém khi chính sách rõ ràng hơn.
Pin lưu trữ có bắt buộc lắp cùng lúc với hệ mặt trời áp mái không?
Không bắt buộc. Doanh nghiệp có thể lắp điện mặt trời áp mái trước, đánh giá hiệu quả tự dùng trong 1-2 năm rồi mới quyết định bổ sung pin lưu trữ khi khung giá và cơ chế vận hành đã minh bạch hơn.
Chi phí pin lưu trữ có giảm trong tương lai không?
Xu hướng chung của công nghệ pin lithium là giá giảm dần theo quy mô sản xuất toàn cầu, nhưng tốc độ giảm tại Việt Nam còn phụ thuộc thuế nhập khẩu và tỷ giá, khó khẳng định chắc chắn mức giảm cụ thể trong 1-2 năm tới.
Câu chuyện pin lưu trữ năng lượng mặt trời cũng là mảnh ghép tiếp theo trong bức tranh rào cản chính sách DPPA mà nhiều doanh nghiệp Khu kinh tế Vũng Áng đang gặp phải. Xem thêm phân tích đầy đủ tại bài Điện Mặt Trời Khu Công Nghiệp 2026. Số liệu suất đầu tư và kiến nghị của EVN được tổng hợp từ Znews.
Để lại một bình luận