Ngày 26/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 243/2026/NĐ-CP, nâng tỷ lệ điện dư được phép bán từ 20% lên 50% sản lượng phát ra tại đầu inverter. Đây là thay đổi lớn nhất về chính sách điện mặt trời mái nhà Hà Tĩnh trong vài năm gần đây, và nhiều khách hàng ở Hà Tĩnh gọi điện hỏi tôi ngay trong tuần đó: lắp lúc này có còn hợp lý không, bao lâu thu hồi vốn.
Nghị định 243 thay đổi gì
Trước đây, hộ gia đình lắp điện mặt trời tự sản tự tiêu chỉ được bán tối đa 20% sản lượng điện dư vào lưới. Phần vượt quá coi như cho không hoặc phải cắt giảm công suất. Nghị định 243/2026/NĐ-CP nâng mức này lên 50%, áp dụng cho hộ gia đình có hệ thống đấu nối lưới điện hạ áp. Đến hết năm 2030, nếu điều kiện vận hành lưới điện khu vực cho phép, hộ gia đình còn được bán vượt mức 50% này.
Giá mua điện dư tính theo giá thị trường điện bình quân của năm trước, có mức trần theo biểu giá phát điện mặt trời nếu giá thị trường vượt ngưỡng đó. Khu vực chưa có lưới điện quốc gia không bị giới hạn tỷ lệ bán. Người bán điện dư cần có giấy phép hoạt động điện lực, trừ các trường hợp được miễn theo quy định.
Chi phí lắp điện mặt trời mái nhà Hà Tĩnh thực tế
Với một hộ gia đình tiêu thụ trung bình 400-500 kWh/tháng, hệ thống điện mặt trời mái nhà Hà Tĩnh công suất khoảng 5kWp thường đủ đáp ứng phần lớn nhu cầu ban ngày. Chi phí lắp đặt trọn gói hệ 5kWp tại khu vực Hà Tĩnh dao động tùy loại tấm pin, inverter và đơn vị thi công, đây là khoản đầu tư ban đầu người dùng cần cân đối theo ngân sách cụ thể của gia đình, không nên chọn giá rẻ nhất mà bỏ qua chất lượng inverter, vì inverter hỏng giữa chừng chi phí thay thế và mất điện dư trong thời gian chờ sửa mới là khoản tốn kém thực sự.
Thời gian hoàn vốn phụ thuộc vào ba yếu tố: mức tiêu thụ điện ban ngày của gia đình, tỷ lệ điện dư bán được và giá bán điện dư áp dụng tại thời điểm đó. Với tỷ lệ bán 50% theo quy định mới, phần điện dư không dùng hết không còn bị lãng phí như trước, giúp rút ngắn thời gian hoàn vốn so với mức trần 20% cũ.
Ai nên lắp lúc này, ai nên chờ
Tôi cho rằng những hộ có mái nhà hướng nắng tốt, ít bị che khuất bởi nhà cao tầng xung quanh, và có thói quen sử dụng điện ban ngày nhiều như xưởng sản xuất nhỏ, cửa hàng, nên lắp điện mặt trời mái nhà Hà Tĩnh ngay trong giai đoạn này để tận dụng chính sách bán điện dư 50%. Ngược lại, hộ gia đình đi làm cả ngày, ban đêm mới dùng điện nhiều, cần tính kỹ vì phần điện dư ban ngày dù bán được 50% vẫn không bù hết chi phí đầu tư nếu mức tiêu thụ ban đêm chiếm tỷ trọng lớn.
Hạn chế cần lưu ý: chính sách bán điện dư vượt 50% chỉ áp dụng “nếu điều kiện vận hành lưới điện khu vực cho phép”, nghĩa là không phải hộ nào cũng chắc chắn được duyệt tỷ lệ cao hơn ngay cả sau khi lắp đặt. Người lắp đặt nên xác nhận với đơn vị điện lực địa phương về điều kiện lưới trước khi quyết định công suất hệ thống, tránh đầu tư công suất lớn hơn mức lưới khu vực thực sự tiếp nhận được.
Bảo trì hệ thống sau khi lắp đặt
Tấm pin năng lượng mặt trời thường được nhà sản xuất bảo hành hiệu suất 20-25 năm, nhưng bảo hành hiệu suất không đồng nghĩa hệ thống không cần bảo trì. Bụi bám trên bề mặt tấm pin sau mùa khô, đặc biệt ở khu vực gần đường quốc lộ nhiều xe tải qua lại như trục Kỳ Anh, Vũng Áng, có thể làm giảm hiệu suất phát điện vài phần trăm nếu không vệ sinh định kỳ. Inverter là bộ phận cần theo dõi sát hơn cả tấm pin, vì tuổi thọ trung bình của inverter thường ngắn hơn tấm pin, cần kiểm tra định kỳ để phát hiện sớm dấu hiệu suy giảm hiệu suất chuyển đổi.
Chi phí bảo trì hệ thống điện mặt trời mái nhà Hà Tĩnh hằng năm không lớn nếu chỉ vệ sinh tấm pin và kiểm tra kết nối điện, nhưng người dùng nên đưa khoản này vào bài toán hoàn vốn ngay từ đầu, thay vì chỉ tính chi phí lắp đặt ban đầu rồi bất ngờ khi phát sinh chi phí sửa chữa sau vài năm sử dụng.
Câu hỏi thường gặp
Lắp điện mặt trời mái nhà ở Hà Tĩnh có cần giấy phép không?
Người bán điện dư vào lưới cần giấy phép hoạt động điện lực theo quy định, trừ các trường hợp được miễn trừ giấy phép áp dụng cho hệ thống công suất nhỏ, tự sản tự tiêu là chính. Nên hỏi cụ thể đơn vị điện lực địa phương về diện được miễn trước khi lắp.
Tỷ lệ bán điện dư 50% áp dụng cho mọi hộ gia đình không?
Áp dụng cho hộ gia đình có hệ thống đấu nối lưới điện hạ áp đáp ứng điều kiện quy hoạch, công suất theo Nghị định 243/2026/NĐ-CP. Khu vực chưa có lưới điện quốc gia không bị giới hạn tỷ lệ bán, còn khu vực có lưới cần đơn vị điện lực xác nhận điều kiện vận hành.
Giá bán điện dư có cố định không?
Không cố định. Giá mua điện dư tính theo giá thị trường điện bình quân năm trước, có mức trần theo biểu giá phát điện mặt trời khi giá thị trường vượt ngưỡng này. Mức giá cụ thể từng năm cần cập nhật theo công bố của đơn vị điện lực.
Vietnamstech là đơn vị khảo sát và thi công điện mặt trời mái nhà Hà Tĩnh trực tiếp, không qua trung gian, nên báo giá và thời gian hoàn vốn tính riêng theo từng mái nhà thực tế thay vì áp bảng giá chung. Cần tư vấn lắp đặt tại Hà Tĩnh, liên hệ hotline 0878.333.332 để khảo sát mái nhà và tính toán công suất phù hợp, hoặc xem thêm dịch vụ tại PCCC cho nhà ở kết hợp kinh doanh nếu nhà anh chị vừa ở vừa kinh doanh. Xem thêm chi tiết Nghị định tại Báo Chính phủ.
Để lại một bình luận