Hệ Thống Hút Khói Hà Tĩnh: Bảo Trì, Sửa Chữa Cho Trung Tâm Thương Mại

Hệ thống hút khói Hà Tĩnh bảo trì sửa chữa cho trung tâm thương mại siêu thị

Viết bởi

trong

Hệ thống hút khói Hà Tĩnh ở trung tâm thương mại, siêu thị và chợ có mái là hạng mục ít được chủ cơ sở để ý nhất, vì quạt nằm trên mái, ống gió nằm trong trần và gần như không ai thấy nó chạy cho tới ngày có cháy. Bài này dành cho chủ đầu tư, ban quản lý TTTM, siêu thị ở TP Hà Tĩnh, Kỳ Anh, Hồng Lĩnh muốn biết khi nào phải bảo trì, dấu hiệu nào cho thấy cần sửa chữa và nên kiểm tra những gì trước đợt cao điểm mua sắm Tết.

Khói chứ không phải lửa mới là thứ gây tử vong nhiều nhất trong các vụ cháy nơi đông người. Ở một siêu thị trần thấp, hàng hóa nhựa và bìa carton chất cao, khói đen có thể phủ kín lối đi trong vài phút. Quy chuẩn đặt mục tiêu giữ biên dưới của lớp khói không thấp hơn 2 m so với mặt sàn đi lại, đủ để khách cúi người tìm cửa thoát nạn. Một hệ thống hút khói nằm im vì quạt cháy tụ hay van kẹt thì con số 2 m đó chỉ còn trên bản vẽ.

Căn cứ pháp lý mới nhất về hệ thống hút khói

Ngày 28/9/2026, Bộ Xây dựng ban hành văn bản hợp nhất số 92/2026/VBHN-TT-BXD, gộp QCVN 06:2022/BXD (Thông tư 06/2022/TT-BXD) với Sửa đổi 1:2023 (Thông tư 09/2023/TT-BXD, hiệu lực từ 01/12/2023). Bản này đăng công khai trên Cổng thông tin Chính phủ và là tài liệu nên in ra để trong phòng kỹ thuật. Toàn bộ yêu cầu bảo vệ chống khói nằm ở Phụ lục D.

Câu quan trọng nhất với người vận hành nằm ở mục D.1.3: thiết bị của hệ thống hút xả khói và cấp không khí chống khói phải luôn bảo đảm hoạt động đúng thiết kế khi có cháy, kể cả đường ống, phải được kiểm tra định kỳ và bảo trì, bảo dưỡng thích hợp. Quy chuẩn không ghi chu kỳ cụ thể cho hút khói. QCVN 10:2025/BCA (Thông tư 103/2025/TT-BCA ngày 04/11/2025) quy định bảo dưỡng ít nhất 1 năm/lần cho báo cháy, họng nước, chữa cháy tự động, nhưng không liệt kê hệ thống chống khói. Vì vậy chu kỳ bảo trì hút khói hiện phụ thuộc hướng dẫn nhà sản xuất và quy trình bảo trì công trình. Theo em, đây là khoảng trống khiến không ít chủ cơ sở đang sở hữu hệ thống hút khói Hà Tĩnh bỏ quên hạng mục này.

Hệ thống hút khói Hà Tĩnh: TTTM, siêu thị nào bắt buộc?

Mục D.2 liệt kê các khu vực phải thoát khói khi có cháy. Với nhà thương mại ở Hà Tĩnh, mấy trường hợp hay gặp là:

  • Gian thương mại, trưng bày hàng hóa rộng hơn 50 m² mà không có thông gió tự nhiên khi cháy (D.2 điểm g).
  • Sảnh thông tầng và hành lang thương mại bao quanh sảnh thông tầng (D.2 điểm e), kiểu giếng trời giữa các TTTM 3 đến 5 tầng.
  • Hành lang và lối đi bộ tầng hầm liên thông với phòng có người làm việc thường xuyên (D.2 điểm b).
  • Gara giữ xe kín, kể cả đường dốc được ngăn cách (D.2 điểm h), rất phổ biến ở tầng hầm siêu thị.

Có ngoại lệ. Theo D.3, gian phòng đến 200 m² đã có chữa cháy tự động bằng nước hoặc bọt thì không cần thoát khói theo D.2, trừ phòng hạng A, B, phòng liên thông buồng thang N2, N3 và gara kín tự đỗ xe. Với gian lớn hơn 3.000 m², D.7 yêu cầu chia thành các vùng khói không quá 3.000 m², mỗi cửa thu khói chỉ phục vụ tối đa 1.000 m². Siêu thị tầng trệt rộng một hai nghìn mét vuông ở TP Hà Tĩnh vì thế vẫn có thể thuộc diện bắt buộc, tùy cách bố trí cửa sổ.

Hệ thống hút khói Hà Tĩnh gồm những bộ phận gì cần bảo trì

Một hệ thống hoàn chỉnh ở trung tâm thương mại thường có quạt hút khói trên mái, ống và kênh dẫn khói, cửa thu khói, van khói, van ngăn cháy, màn ngăn khói, quạt cấp khí bù, quạt tăng áp buồng thang và tủ điều khiển liên động với báo cháy. Mỗi bộ phận có điều kiện riêng trong quy chuẩn:

  1. Quạt hút phải có giới hạn chịu lửa phù hợp nhiệt độ dòng khói, ví dụ 1 giờ ở 400 °C hoặc 1,5 giờ ở 600 °C (D.9 điểm a).
  2. Ống, kênh dẫn khói nếu có yêu cầu chịu lửa phải làm từ vật liệu không cháy, từ EI 45 tới EI 120 tùy vị trí (D.9 điểm b). Lớp bọc chịu lửa bong tróc là lỗi phải sửa.
  3. Khi bật hút khói, hệ thống thông gió, điều hòa chung phải tắt và van ngăn cháy thường mở phải đóng (D.1.4).
  4. Quạt tăng áp phải giữ áp suất dư 20 đến 50 Pa ở khu vực được bảo vệ (D.11), đồng thời cửa thoát nạn vẫn phải mở được dễ dàng (D.1.6).
  5. Thiết bị điện của hệ thống chống cháy phải cấp điện ưu tiên từ hai nguồn độc lập là điện lưới và máy phát dự phòng (mục 3.1.10).

Mục 4 là chỗ dễ hỏng mà ít ai để ý. Máy phát có sẵn, nhưng nếu tủ chuyển nguồn tự động (ATS) không đưa quạt hút khói vào nhánh ưu tiên thì khi mất điện lưới quạt sẽ đứng.

7 dấu hiệu hệ thống hút khói Hà Tĩnh cần sửa chữa ngay

Ban kỹ thuật tòa nhà có thể tự phát hiện phần lớn lỗi dưới đây bằng một lần chạy thử từ tủ báo cháy, không cần chờ đơn vị bảo trì:

  1. Quạt không tự khởi động khi kích hoạt đầu báo hoặc nút ấn của vùng tương ứng.
  2. Quạt chạy nhưng rung mạnh, kêu rít, dây curoa mòn hoặc trượt, cánh quạt bám bụi dày.
  3. Van khói, van ngăn cháy không đổi trạng thái, tín hiệu phản hồi về tủ không khớp thực tế.
  4. Màn ngăn khói cuộn bị kẹt, hạ không hết chiều cao thiết kế.
  5. Ống gió thủng, mối nối hở, cửa thu khói bị trần thạch cao mới che mất sau đợt cải tạo gian hàng.
  6. Quạt tăng áp chạy nhưng cửa buồng thang quá nặng, người bình thường khó đẩy.
  7. Điều hòa trung tâm vẫn chạy khi đã bật chế độ hút khói, tức liên động D.1.4 đã mất.

Lỗi số 5 dễ xảy ra ở TTTM đổi khách thuê liên tục. Mỗi lần gian hàng sửa lại trần, cửa thu khói lại có nguy cơ bị bịt. Em khuyên ban quản lý ghi điều khoản cấm che cửa thu khói vào hợp đồng thuê mặt bằng.

Quy trình bảo trì, sửa chữa hệ thống hút khói Hà Tĩnh

Vietnamstech thường làm theo 5 bước. Bước 1, đọc hồ sơ hoàn công, bản vẽ phân vùng khói và kết quả nghiệm thu gần nhất. Bước 2, kiểm tra nguội: cơ khí quạt, ổ trục, curoa, mối nối ống, lớp bọc chịu lửa, độ kín van. Bước 3, chạy thử liên động từng vùng: báo cháy kích hoạt, quạt hút và quạt cấp khí bù chạy, điều hòa tắt, van đóng mở đúng. Bước 4, đo lưu lượng tại cửa thu khói và đo áp suất dư buồng thang, so với thông số thiết kế. Bước 5, lập biên bản, ảnh chụp, danh mục hư hỏng kèm đề xuất sửa chữa để chủ cơ sở lưu vào hồ sơ quản lý PCCC.

Về tần suất bảo trì hệ thống hút khói Hà Tĩnh, quy chuẩn chưa chốt con số, nên em đề xuất: chạy thử liên động 6 tháng một lần, bảo dưỡng toàn bộ ít nhất 1 năm một lần cùng đợt với báo cháy và sprinkler, và luôn có một đợt kiểm tra trước Tết. Đây là khuyến nghị của bọn em, không phải quy định bắt buộc. Một hạn chế cần nói trước: đo lưu lượng và áp suất đòi hỏi chạy hệ thống ở chế độ cháy, nên phải làm ngoài giờ bán hàng, thường là đêm, và chi phí nhân công sẽ cao hơn bảo trì thông thường.

Nếu cải tạo làm thay đổi phân vùng khói hoặc công suất quạt, chẳng hạn ghép hai gian thành một gian lớn, chủ đầu tư nên hỏi lại đơn vị thiết kế xem có phải điều chỉnh hồ sơ thiết kế PCCC hay không trước khi thi công.

Bối cảnh cháy nổ ở Hà Tĩnh năm 2026

Theo Báo Hà Tĩnh ngày 27/6/2026, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh cho biết từ đầu năm tới thời điểm đó toàn tỉnh xảy ra 32 vụ cháy, thiệt hại khoảng 3,7 tỷ đồng. Bài viết nhắc vụ cháy trưa 23/6 tại một cửa hàng điện tử phía ngoài Chợ Hội, xã Cẩm Xuyên, và cảnh báo chợ, TTTM thường có hành lang nhỏ hẹp, lối thoát nạn khó nhận biết. Ngày 20/8/2026, Báo Hà Tĩnh đăng tiếp hướng dẫn trang bị theo QCVN 10:2025/BCA, trong đó mọi chợ, TTTM, siêu thị đều phải có báo cháy tự động. Báo cháy là đầu vào kích hoạt hút khói, nên với công trình đang vận hành hệ thống hút khói Hà Tĩnh, hai hệ thống này phải được kiểm tra cùng nhau.

Chọn đơn vị bảo trì thế nào cho đúng

Khi thuê bảo trì hệ thống hút khói Hà Tĩnh, có ba điều em đề nghị chủ cơ sở hỏi thẳng: đơn vị có thiết bị đo lưu lượng gió và đo chênh áp không, có chạy thử liên động thật hay chỉ kiểm tra bằng mắt, và biên bản có ghi số đo cụ thể cho từng vùng khói không. Một biên bản chỉ ghi “hoạt động bình thường” mà không có số liệu thì gần như vô giá trị khi đoàn kiểm tra hỏi tới. Gói bảo trì hệ thống PCCC định kỳ tại Hà Tĩnh của Vietnamstech có thể gộp hút khói chung với báo cháy, bơm và sprinkler trong cùng một lịch, giúp giảm số lần phải đóng cửa hàng.

Câu hỏi thường gặp

Siêu thị nhỏ có cửa sổ thì có cần hệ thống hút khói không?
Nếu gian bán hàng có ô cửa mở trên tường ngoài đạt điều kiện thông gió tự nhiên theo chú thích của D.2 (ví dụ tổng diện tích hữu hiệu từ 2,5% diện tích sàn, đặt cao từ 2,2 m), có thể không thuộc diện bắt buộc. Cần đơn vị thiết kế đối chiếu bản vẽ cụ thể.

Bao lâu phải bảo trì hệ thống hút khói Hà Tĩnh một lần?
QCVN 06:2022 chỉ yêu cầu kiểm tra định kỳ và bảo trì thích hợp, không ghi chu kỳ. Bọn em khuyến nghị chạy thử 6 tháng/lần và bảo dưỡng toàn bộ 1 năm/lần theo hướng dẫn nhà sản xuất.

Quạt hút khói hỏng có sửa được hay phải thay mới?
Lỗi curoa, ổ trục, tụ, contactor thường sửa được. Nếu động cơ cháy hoặc vỏ quạt mất khả năng chịu nhiệt theo thiết kế thì nên thay quạt có chứng nhận chịu lửa tương đương, tránh dùng quạt thông gió thường.

Công ty TNHH TM DV Tin Học Việt Nams (Vietnamstech), 383 Trần Phú, TP Hà Tĩnh, nhận khảo sát, bảo trì, sửa chữa và thay thế thiết bị cho hệ thống hút khói Hà Tĩnh tại trung tâm thương mại, siêu thị, chợ và tầng hầm gara ở TP Hà Tĩnh, Kỳ Anh, Vũng Áng, Hồng Lĩnh, Thạch Hà, Cẩm Xuyên. Gọi hotline 0878 333 332 để đặt lịch khảo sát và nhận báo giá theo hiện trạng công trình.

Bình luận

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *